Σαν τις γάτες.Από τη φύση τους κυνηγάνε διάφορα.
Οι άνθρωποι δεν είναι και πολύ διαφορετικοί.
Μια στο τόσο παίρνουμε έναν απ αυτούς τους laser στυλούς και βάζουμε μια κόκκινη τελίτσα στο πάτωμα. Οι γάτες πάνε καταπάνω της.Κουνάμε το laser πάνω κάτω στο χωλ και οι γάτες κυνηγάνε την κοκκινη τελίτσα έτσι όπως ανακλάται στο πάτωμα.
Οι άνθρωποι δεν είναι και πολύ διαφορετικοί.Ο νούς τους κάνει ερωτήσεις και μετά στριφογυρνάει σε κύκλους προσπαθώντας να βρει τις απαντήσεις. Καταλήγουν να νιώθουν παγιδευμένοι χωρίς όμως να ξέρουν από τι.
Τις προάλλες μίλαγα με τον James.Προσπαθούσε να βγάλει κάποιαν άκρη με το τι θα πρέπε να κάνει με τη σύντροφο του. Τα χάνε χαλάσει πάλι και δεν ήξερε αν τελικά θα πρεπε να τα παρατήσει ή να κάνει μια μεγάλη προσπάθεια να αφοσιωθεί ολοκληρωτικά σ αυτή τη σχέση. Το θέμα του ήταν γνωστό.Το είχε ξανασυναντήσει πολλές φορές.
Τον εκνεύριζε που δεν μπορούσε να καταλήξει σε μια απάντηση στην ερώτηση του. Και εκνευρίζοταν ακόμα περισσότερο γιατί δεν μπορούσε να απαντήσει παρ όλο που είναι έξυπνος, μορφωμένος και επιτυχημένος επαγγελματικά.
Ο James είχε ένα σωρό πεποιθήσεις που δημιουργούσαν τεράστιες εσωτερικές συγκρούσεις και κάνανε αδύνατο να κάνει τη σωστή επιλογή για τη σχέση του. Όμως δεν μπορούσε να δει αυτές τις βασικές πεποιθήσεις. Επίσης δε μπορούσε να δει ότι έκανε τις λάθος ερωτήσεις. Λειτουργούσε όντας ανίδεος γι αυτό που του έκανε ο νους του.Σαν και τις γάτες, που αντιδρούσαν μηχανικά κυνηγώντας την κόκκινη τελίτσα στο πάτωμα. Δεν βλέπουν τον τύπο που κουνάει το laser και έχει τον έλεγχο.
Θα Πρεπε Να Τελειώνω Μ Αυτή Τη ΣχέσηΑν τελείωνε τη σχέση αντιμετώπιζε την προοπτική της μοναξιάς. Το να μείνει μόνος, στο μυαλό του συνδεόταν με ένα σενάριο κατάθλιψης και απώλειας. Στο μυαλό του, δεν υπήρχε επόμενο κεφάλαιο σ αυτό το μελλοντικό μυθιστόρημα. Για να αποφύγει τα οδυνηρά συναισθήματα, το μυαλό του έβλεπε σα λύση το να μείνει στη σχέση.
Θα Πρεπε Να Μείνω Στη ΣχέσηTo μυαλό του έχει στήσει μια πολύ ιδιαίτερη δομή του τι σημαίνει να είναι μ αυτή τη γυναίκα. Για την ακρίβεια, έχει ζωγραφίσει έναν τρομακτικό πίνακα του τι σημαίνει η συνύπαρξη μαζί της. Γιατί ο James έχει πολύ συγκεκριμένα πιστεύω για το τι σημαίνει να είσαι σύζυγος και πατέρας.
Θα του αποροφούσε (αυτός ο ρόλος) όλη την ενέργεια. Ολη αυτή η πρσπάθεια να είναι ο «τέλειος σύζυγος», το να μπορέσει να ταιριάξει με την εικόνα που έχει στο μυαλό του. Ενιωσε νικημένος από το όλο θέμα. Ενιωσε ότι δεν μπορούσε να πάει παραπέρα. Βασισμένος σ αυτές του τις προσδοκίες ο Εσωτερικός Κριτής του μυαλού του συμπέρανε ότι δεν ήταν αρκετά καλός για όλ αυτά.
Το μυαλό του επίσης, προέβαλλε την έναν ενδεχόμενο περιορισμό στην ελευθερία του να κάνει επαγγελματικές επιλογές, εξ αιτίας της ευθύνης του να ταίσει την οικογένεια. Το είδε σαν ένα φαύλο κύκλο που δεν του άφηνει χώρο να κάνει τα πράματα που του αρέσουν.
Ενιωσε παγιδευμένος μέσα σ αυτήν την εικόνα του φανταστικού του μέλλοντος. Ενιωσε παγιδευμένος και λίγος.
«Τι Θα Πρεπε Να Κάνω?»Ο κόσμος του νου και της φαντασίας είναι ένα συναρπαστικό μέρος.Είναι ένα μέρος όπου εύκολα μπορεί κανείς να χάσει την προσοχή του και να νιώσει χαμένος και αδύναμος. Το σύστημα πεποιθήσεων στο νου μπορεί να κατασκευάσει εύκολα μια εικόνα μοναξιάς και δυστυχίας.Το ίδιο σύστημα πεποιθήσεων μπορεί επίσης να κάνει υποθέσεις για μια σχέση δέσμευσης και να προβλέπει ένα γάμο όπου κάποιος είναι παγιδευμένος, υπερφορτωμένος και δυστυχισμένος. Αφού κατασκευάσει αυτά τα δύο κακά σενάρια το μυαλό ρωτάει:
“Tι θα πρέπε να κάνω?”
Υπάρχει κάτι ιδιαίτερα πανούργο σ αυτή την ερώτηση. Είναι μια ερώτηση που κρύβει υποθέσεις που κατευθύνουν το νου, την προσοχή του, στο να δει μόνο τις παραπάνω μελλοντικές δυνατότητες. Κατά αυτό τον τρόπο μοιάζει πολύ μ αυτό που παθαίνουν οι γάτες με το στυλό του laser. Χάνουν την οπτική επαφή με οτιδήποτε άλλο γύρω τους. Η ικανότητα τους να εστιάζουν είναι αυτή που τις κάνει τόσο σπουδαίες κυνηγούς. Όμως είναι η ίδια ικανότητα που τις κάνει να κυνηγούν αντανακλάσεις και να μη βλέπουν την ευρύτερη εικόνα. Εστιάζουν τόσο πολύ στην κόκκινη τελίτσα, που δεν μπορούν να δούν ότι κάποιος άλλος κουνάει το φως του laser.
Ο James επενδύει όλη του την προσοχή προσπαθώντας να βρει μιάν απάντηση σ αυτή την πολύ απλή ερώτηση. Αυτή όμως, η ίδια η ερώτηση, μπλοκάρει/παγιδεύει την προσοχή του.
Αρχικά, ακολουθεί την λογική γραμμή όπου φαντάζεται την πιθανότητα να μένει μόνος. Όταν το συναισθηματικό του σώμα αρχίζει να αντιλαμβάνεται τη δυστυχία αυτού του φανταστικού μέλλοντος, αρχίζει να κυτάει σε άλλη κατεύθυνση. Είναι κάτι σαν φυσικό ένστικτο. Αποφεύγουμε το συναισθηματικό πόνο ακόμα και αν πρόκειται για αντανάκλαση της φαντασίας μας.
Μετά, εξετάζει τη δυνατότητα να δεσμευτεί στη σχέση για το υπόλοιπο της ζωής του. Είναι η μόνη άλλη επιλογή που του προσφέρει το μυαλό του. Οι βασικές του πεποιθήσεις έχουν προκατασκευάσει μια εικόνα για το πώς υποτίθεται πρέπει να είναι ένας άντρας. Αυτή η εικόνα κλείνει μέσα της, έναν τέλειο σύζυγο, έναν προστάτη, κάποιον που είναι συναισθηματικά διαθέσιμος, υποστηρικτικός και από οικονομικής άποψης το νικητή του κουβαλήματος στην οικογένεια. Θα πρέπει να ναι «βράχος».
Σύμφωνα μ αυτή την Εικόνα Τελειότητας δεν υπάρχει χώρος στο να μην ξέρει κάποιος τι να κάνει σε μια δεδομένη κατάσταση. Δεν υπάρχει ξεκούραση στο να είναι κανείς ανθρώπινος. Υπάρχει πολύ λίγος χώρος για τη χάρα της ζωής, για την απόλαυση, μέσα σ αυτό το φανταστικό κουτί από πεποιθήσεις που έχει χτίσει. Αν δεν ικανοποίησει αυτή την εικόνα είναι ένας αποτυχημένος σύμφωνα με τον Εσωτερικό Κριτή του. Η Εικόνα Τελειότητας του δε, έχει τόσο υψηλά στάνταρ που η αποτυχία είναι δεδομένη. Τα προβλεπόμενα συναισθήματα είναι αδύνατο να αμφισβητηθούν. Ετσι το μυαλό του πηδάει σε μια άλλη αντανάκλαση της σκέψης του. Οι γάτες τρέχουν σε άλλη κατεύθυνση στο χωλ.
Καθώς ο James ψάχνει μιαν απάντηση δε βρίσκει τίποτα συμπαγές.Κυνηγά αντανακλάσεις από φανταστικά μέλλοντα που οι φόβοι και βασικές πεποιθήσεις του προβάλλουν. Όλα αυτά τα φανταστικά μέλλοντα είναι ζοφερά. Νιώθει παγιδευμένος, αλλά παρ όλ αυτά υποχρεωμένος να απαντήσει.
Δε βλέπει πέρα απ αυτές τις δύο επιλογές γιατί η συγκεκριμένη ερώτηση έχει εγκλωβίσει την προσοχή του. Το «τι θα πρεπε να κάνω?» υπονοεί ότι υπάρχει μια σωστή απάντηση κι αυτός θα πρέπει να την βρεί. Προυποθέτει ότι ένα απ΄τα δύο σενάρια είναι το «σωστό». Προυποθέτει ότι ένα απ τα δύο σενάρια είναι το «λάθος».
Κατά παράδοξο όμως τρόπο η ερώτηση δεν περιλαμβάνει κάτι που να σχετίζεται άμεσα με την ευτυχία του. Η ευτυχία στη ζωή έχει αφεθεί να είναι μια έμμεση συνέπεια του να διαλέξει κανείς τη «σωστή» απάντηση.
Αυτή η ερώτηση βάζει όλη τη μελλοντική του ευτυχία μέσα σε μια επιλογή. Με όλο αυτό το βαρός στη ζυγαριά η ερώτηση κάνει τον εαυτό της ιδιαίτερα σημαντικό. Το να βρεί την απάντηση γίνεται ζήτημα ζωής. Ετσι εστιάζει ακόμα περισσότερο την προσοχή του στις διάφορες εκδοχές αυτών των δύο απαντήσεων, ελπίζοντας να βρει κάτι που του έχει διαφύγει. Σαν την γάτα που προσπαθεί να πιάσει την κόκκινη τελίτσα.
Αυτό που ο James αδυνατεί να συλλάβει είναι ότι η ερώτηση και οι υποθετικές απαντήσεις της έχουν αιχμαλωτίσει την προσοχή του. Η κατασκευή των πεποιθήσεων του είναι πολύ μεγαλύτερη παγίδα από αυτό που η σχέση θα μπορούσε να γίνει. Τουλάχιστον σε μια σχέση υπάρχει πάντα η εναλακτική του τέλους της ή του διαζυγίου. Το μυαλό του όμως δεν προσφέρει εναλακτικές. Όταν ένα μυαλό έχει παγιδευτεί με τέτοιο τρόπο κανένας δε μπορεί να αναγνωρίσει άλλες εναλακτικές.
Οι γάτες μοιάζουν πολύ σ αυτό κυνηγώντας τις αντανακλάσεις που κάνει το laser. Μερικές φορές κυνηγούν τις αντανακλάσεις που κάνει το ρολόι μου στο γραφείο καθώς γράφω. Το ένστικτο τους να κυνηγούν αυτό το σημάδι από φως είναι καθαρά ένστικτο επιβίωσης. Οι άνθρωποι είναι κι αυτοί έτσι.Από τότε πού ήμασταν πολύ μικροί, πηγαίναμε επί χρόνια στο σχολείο εκπαιδευόμενοι στο να βρούμε τις σωστές απαντήσεις σε ερωτήσεις που άλλοι έκαναν. Περάσαμε χρόνια στο να απαντάμε ερωτήσεις σα να εξαρτιόταν η επιβίωση μας απ αυτό.
Τι Δεν ΜάθαμεΠοτέ δε μάθαμε να κάνουμε ερωτήσεις. Δεν εκπαιδευτήκαμε ποτέ στο να εμβαθύνουμε και να βελτιώνουμε τις ερωτήσεις μας ούτως ώστε να προκύπτει μια καλύτερη απάντηση. Ποτέ δε μάθαμε να αμφισβητούμε την ερώτηση (to question the question). Εξ αιτίας του γεγονότος ότι δεν ελέγχαμε τις ερωτήσεις, δεν μας δόθηκε ποτέ η ευκαιρία να κατευθύνουμε την προσοχή μας. Απλά κυνηγούσαμε απαντήσεις. Ορμάμε κατ ευθείαν στην εύρεση της απάντησης όταν το μυαλό μας θέτει την ερώτηση. Κυνηγάμε την αντανάκλαση αντί να πιάσουμε το στυλό του laser.
To πρόβλημα που ο James αντιμετωπίζει δεν είναι ότι είναι χαζός και δεν μπορεί να βρεί την απάντηση. Το πρόβλημα είναι ότι δεν αυτός το laser. Δεν ασχολείται με το να βρεί τις χρήσιμες ερωτήσεις. Το «τι θα πρεπε να κάνω?» δεν έχει κάποια απάντηση που να μπορεί να τον κάνει ευτυχισμένο και πλήρη.
Αυτό που θα βοηθήσει τον James είναι να σταματήσει να κυνηγάει τις αντανακλάσεις του laser και να ασχοληθεί με την πηγή του. Θα πρέπει να ασχοληθεί με το στυλό του laser που έχει στο μυαλό του και που κάνει τις ερωτήσεις. Είναι το μέρος του νου του που κάνει όλο το show. Γιατί άμα αρχίσει να θέτει καλύτερα τις ερωτήσεις θα σταματήσει να βλέπει μπροστά τα
αδιέξοδα.
Κάνε Μια Καλύτερη Ερώτηση-Πάρε Μια Καλύτερη Απάντηση Θέλω να είμαι ευτυχισμένος? Πόσο σημαντικό είναι αυτό? Ημουνα ποτέ ευτυχισμένος σε περιόδους που ήμουνα μόνος μου? Είναι πιθανό να μπορώ να είμαι ευτυχισμένος όταν είμαι με κάποιον άλλον? Πόση από την ευτυχία μου εξαρτάται αποκλειστικά από μένα? Πόση από την ευτυχία μου εξαρτάται από κάποιο άλλο πρόσωπο? Πόση από την ευτυχία μου θέλω να εξαρτάται από κάποιον άλλον? Πως μπορώ να αλλάξω αυτή την αναλογία?
Tι θέλω να νιώθω? Τι θέλω να νιώθω μέσα στις σχέσεις μου? Τι μπορώ να κάνω για να νιώθω έτσι συνέχεια?
Ελεύθερη Βούληση-Εχει ο James την επιλογή του να είναι ευτυχισμένος?Από το επίπεδο κατανόησης που λειτουργεί ο James, δεν μετράει και πολύ για την ευτυχία του ο τρόπος που κάνεις τις επιλογές του. Οποια επιλογή και να κάνει, το μυαλό του στη συνέχεια θα αμφιβάλλει για την ορθότητα της. Η φωνή στο κεφάλι του θα τον τρελλάνει με το αν έκανε τη «σωστή» επιλογή. Θα φαντάζεται διάφορα σενάρια και θα παράγει ανασφάλεια, φόβο, και τελικά δυστυχία. Ο Εσωτερικός Δικαστής του και το Θύμα που κρύβει μέσα του, αργά η γρήγορα θα συμπεράνουν ότι έκανε λάθος. Ετσι κι αλλιώς. Αυτός είναι ο τρόπος που το συγκεκριμένο μέρος του νου λειτουργεί. Μέχρι κάποιος να μπορέσει να το καταλάβει αυτό και να το αλλάξει.
Η Επιδίωξη της Ευτυχίας Το κίνητρο για την «τι θα πρεπε» ερώτηση ήταν πάντα η ευτυχία. Η πραγματική ερώτηση θα ήταν «τι θα πρεπε να κάνω στη ζωή μου για να μαι ευτυχισμένος?». Αυτό όμως που γίνεται είναι ότι όταν τη μικραίνεις, πιάνεσαι στα δίχτυα μιας διαφορετικής ερώτησης. Η έμφαση αλλάζει από το «να είμαι ευτυχισμένος» στο «να είμαι σωστός». Ο νους φτιάχνει έτσι διαφορετικές υποθέσεις και κυνηγάει απίθανες απαντήσεις πάνω κάτω στους διαδρόμους του μυαλού σου.
Οι γάτες κυνηγάνε τις αντανακλάσεις από το φως ελπίζοντας να πιάσουν τη λεία τους. Δε μπορούν να αναγνωρίσουν την πηγή αυτό το φως. Οι άνθρωποι μοιάζουν πολύ με τις γάτες. Κυνηγάνε απαντήσεις σε ερωτήσεις που αιχμαλωτίζουν την προσοχή τους και τους κάνουν να στριφογυρνάνε σε κύκλους.
Αν θες καλύτερο αποτέλεσμα στις σχέσεις σου και στη ζωή σου μην κυνηγάς τις καλές απαντήσεις. Πιάσε εσύ την πηγή από το laser και προσπάθησε να ελέγξεις που κατευθύνεις την προσοχή σου.
Όταν έχεις τον έλεγχο της προσοχής σου, θα σαι αυτός που κρατάει το φώς.(Τα παραπάνω είναι ελεύθερη μετάφραση από το blog του Gary Van Warmerdam.
Για το κανονικό κείμενο αλλά και γι άλλα παρόμοια εξαιρετικά ενδιαφέροντα
εδώ )